Een vaste burcht is onze God

Gent, 26 juli 2020

God is onze toevlucht en vesting, bij uitstek onze helper in de nood: al beeft de aarde, wij kennen geen angst,

Psalm 46: 2-3

Leven in deze wereld is leven met onzekerheden en dreigingen. Wij ontvangen momenteel ons deel van politieke en economische onzekerheden, bedreiging van het milieu en het klimaat, van de volksgezondheid (covid, maar laten we ook kanker niet vergeten), bedreiging van de welvaart (faillisementen, werkloosheid) en van de sociale vrede (haat, geweld, misdaad). In de verte zijn oorlogen aan de gang, hier en daar vreselijke overstromingen, aardbevingen … en we weten niet of en wanneer wij aan de beurt zullen zijn … 

Jezus zei volgens Matteüs 24: “deze dingen moeten gebeuren, maar dat betekent niet dat het einde is gekomen (vers 6 en 7) dit is pas het begin van de weeën (vers 8).”

Maar wat zeggen de mensen: Het komt wel goed … optimisme is onze plicht, zegt Van Ranst, en hij heeft gelijk wanneer het enige alternatief wanhoop zou zijn! Liever zelfs even de kop in het zand steken dan de moed te verliezen. De mensen kiezen er voor om de waarheid te onderdrukken, ook de waarheid over Gods betrokkenheid en de waarheid over de hoop die Hij aanbiedt. De narigheden die we ervaren zijn eigenlijk weeën voor de geboorte van een nieuwe schepping. Niemand durft onder ogen zien wat in 1Tessalonicenzen 5:3 staat “Als de mensen zeggen dat er vrede en veiligheid is, worden ze plotseling getroffen door de ondergang, zoals een zwangere vrouw door barensweeën.”

Onze samenleving zal eens grote behoefte hebben aan mensen die voorbereid zijn. Mensen met hoop, en zonder angst omdat ze een degelijke schuilplaats gevonden hebben. Mensen die niet in paniek zijn, maar blijven weten wat ze moeten doen, zonder ook maar één dag bang en ongelukkig te zijn.

Psalm 46 is in deze context goed op zijn plaats. Het was de psalm die destijds Luther inspireerde in het maken van zijn tijdloos lied “Een vaste burcht is onze God”. Hij leefde in een minstens even zware tijd als wij nu, met veel strijd, onrechtvaardigheid, onbetrouwbare politiek, machtsmisbruik, onderdrukking, armoede, ziekte en onrust… Maar hij vond rust, kracht en veel moed in o.a. psalm 46. Hij predikte niet het einde van de wereld, maar hij bouwde aan de toekomst. “Zelfs als ik zou weten dat de Heer morgen zou terugkomen, zou ik vandaag nog een boom planten,” zei hij. Luther leefde puur vanuit vertrouwen op God, net als Abraham. Toen Abraham op punt stond om uit gehoorzaamheid zijn zoon op te offeren of te doden, zijn enige nakomeling door wie God zijn belofte kon waarmaken, zei hij bij zichzelf dat het zelfs voor God mogelijk was om daarvoor iemand uit de dood op te wekken (Hebreeën 11:19).

Psalm 46 is op zich ook een lied, geschreven in oud-testamentische tijden, en dit lied begint in vers 2 “God is onze toevlucht en vesting (een burcht), bij uitstek onze helper in de nood”. Een toevlucht of een burcht is iets waar men kan gaan schuilen. God zelf is zo’n burcht, waarheen men kan vluchten om veilig te zijn.

Niemand die zich christen noemt kan zich permitteren om niet voorbereid te zijn op moeilijke omstandigheden, met velerlei verzoekingen en een vooruitzicht van zware tijden. De voorbereiding bestaat heel eenvoudig uit het verkennen en zich thuis gaan voelen in de burcht, dat is in Gods tegenwoordigheid, in Zijn leefwereld. 

Beeld u een wereld in waar geen angst is, noch ongerustheid, geen bezorgdheid, bangheid of schrik … beeld u zo’n wereld in … dat is Gods leefwereld, het domein waar Hij verblijft, zijn koninkrijk, waarover het evangelie zegt dat het bij ons gekomen is. God onder ons, de realiteit van zijn actieve aanwezigheid door de heilige Geest. Een toevlucht en een veilige burcht die zijn poorten voor ons steeds zal openen. 

Het is heel goed mogelijk om bij God te komen … om deze angstloze realiteit te betreden. Als wij ons vertrouwen op Jezus Christus vestigen en daarom God onze Vader noemen, die in de hemelen is … en als wij zoeken naar wat Jezus allemaal gezegd heeft en zijn woorden bewaren om er ons aan te houden, dan weten wij dat deze hemel en de Vader die daar verblijft en Jezus aan zijn rechterhand, bij ons komen. 

In Johannes 14:23 zegt Jezus:
“Wanneer iemand mij liefheeft zal hij zich houden aan wat ik zeg, mijn Vader zal hem liefhebben en mijn Vader en ik zullen bij hem komen en bij hem wonen.”
En verder in vers 26
“de heilige Geest, die de Vader zenden zal in mijn naam, die zal u alles leren”

We kunnen de Heilige Geest vertrouwen, als wij de Vader bidden om zijn Geest, zal die in ons komen en ons helpen om in Gods angstloze ruimte te stappen en daar te blijven. 

De angstaanjagende wereld en het koninkrijk Gods overlappen elkaar. Wat in de wereld gebeurt kan ons ofwel bang maken ofwel doen schuilen in Gods angstloze ruimte. We kunnen tezelfdertijd in de wrede wereld leven en in Gods ruimte schuilen. Hij is onze toevlucht en onze burcht, onze helper in de nood. Voor wie en voor wat zouden wij nog vrezen? 

Psalm 118:6 zegt  Met de HEER aan mijn zijde heb ik niets te vrezen, wat kunnen mensen mij doen?

Als wij ons alleen op het wereldgebeuren richten overvalt ons wanhoop en de neiging om onze kop in het zand te steken, d.w.z. doen alsof niets aan de hand is. Als we ons op de Heer richten en rust, bescherming en zekerheid vinden in zijn tegenwoordigheid, zullen we heel nuchter, zonder bang te zijn en met veel wijsheid, beschermd in deze wereld kunnen staan, en een wegwijzer zijn voor hen die panikeren. 

Wat de Heilige Geest ons leert is om niet te reageren op wat omstandigheden ons aandoen, maar om te reageren op wie Hij is: de altijd aanwezige, almachtige, wijze Vader. En op wat Hij doet: Ons liefdevol als zijn kinderen behandelen, rechtvaardigheid tot stand laten komen, ons opvoeden, enz…

Op die manier wandelen we in de omgeving waar we de angst ontgroeien.

Al beeft de aarde, wij kennen geen angst, al wankelen de bergen daar diep in de zee. Laat het water woeden, de vloed schuimen, en de bergen schokken onder dit springtij

Psalm 46: 3-4

Er komt een wijdvertakte rivier vreugde brengen in de stad van God, woonplaats en heiligdom van de Hoogste. Daarbinnen houdt Hij zijn verblijf: zij wankelt niet, want God zal haar helpen zodra het ochtendlicht daagt.

Psalm 46: 5-6

Temidden van de schuimende stormen in deze wereld, vinden we de rivier die ons blijdschap en geluk aanvoert! Hij stroomt in de angst-vrije omgeving waar God verblijft, in de ‘stad van God’. Dit is onwankelbaar gebied, want ‘God is in haar midden’.

Laat de volken tieren, koninkrijken vallen, laat de aarde beven op zijn donderstem.
Met ons is de HEER van de machten, de God van Jakob is onze toevlucht.
Kom en zie de werken van de HEER, op aarde verricht Hij schokkende dingen:
aan oorlogen maakt Hij een einde, zo ver de aarde reikt;
Hij breekt de bogen, hakt de speren stuk en steekt de wagens van de soldaten in brand.
Hij zegt: ‘Wees stil en weet dat Ik God ben, hoog boven aarde en volkeren verheven.’
Met ons is de HEER van de machten, de God van Jakob is onze toevlucht.

Psalm 46: 7-12

Thema: Gods nabijheid

26 juli 2020